Dạy con bằng quyền lực hay yêu thương

Con cái ngoan là món quà lớn nhất của cha mẹ. Nhưng làm thế nào để nhận được món quà đó là câu hỏi không đơn giản đối với các bậc phụ huynh, trong khi việc dạy trẻ như thế nào là đúng, là khoa học hiện tại vẫn còn nhiều tranh cãi. Có người cho rằng nên dùng quyền lực nghiêm khắc với trẻ ngay từ đầu, nhưng có người lại nghiêng về phương pháp “mưa dầm thấm lâu”, bảo ban, khuyên nhủ nhẹ nhàng, dùng tình yêu thương để cảm hóa, thay đổi trẻ từ từ.

Cô con gái đầu của một người bạn tôi có thói quen ngồi vào bàn học bài muộn, nên hôm nào cũng rất khuya mới đi ngủ. Một lần, vào lúc 1h sáng cháu gặp phải bài tập khó, đòi mẹ giảng cho xong mới chịu về phòng. Hôm đó bạn tôi rất mệt, không giảng được cho cháu thì cháu ngồi khóc tỉ tê nhất định không đi ngủ. Khi cơn thịnh nộ lên cao, chị đã cho cô bé một trận đòn ra trò giữa đêm khuya.

Lúc đó bé cũng biết mình sai, nhưng trận đòn không phải là bài học sâu sắc, nó chỉ khiến cô bé phục tùng tạm thời. Sau này khi cô em cũng học muộn, cũng nhờ mẹ giảng bài. Hôm đó, do chị bạn tôi vẫn còn thức làm việc nên vui vẻ ngồi học cùng con. Cô chị tỏ ra ganh tỵ liền so sánh “ngày trước con mà như thế là mẹ cho ăn đòn ngay chứ làm gì có chuyện giảng bài, mẹ đối xử chẳng công bằng chút nào cả”.

Cứ như vậy, cô bé luôn nghĩ mẹ yêu em hơn yêu mình dù mẹ có giải thích như thế nào. Lời giải thích dường như không còn tác dụng, khi mà những so đo về tình cảm có ấn tượng sâu đậm đối với trẻ và trở thành những mặc cảm. Bé nhạy cảm hơn với những cử chỉ âu yếm khi mẹ dành cho em dù tình thương cho cả hai là như nhau. Đó là điều mà chị không mong đợi và vẫn khiến chị trăn trở.

Có thể nói đòn roi chính là một một cách thể hiện quyền lực của cha mẹ đối với con cái. Thứ quyền lực đó được hình thành bởi tuổi tác (người lớn – trẻ con), bởi mối quan hệ (cha, mẹ – con cái), và bởi sự quyết định về quyền sở hữu mọi mặt đối với trẻ (con cái phụ thuộc bố mẹ). Vì vậy, cha mẹ đánh con là cha mẹ “cậy” mình lớn và có “vũ khí” trong tay, và nghĩ mình là người biết tuốt nên dạy bảo con theo cách mình muốn, không phải theo cách trẻ cần để phát triển. Tuy nhiên theo đánh giá của một số nhà tâm lý, đó là hành động mà người lớn thừa nhận mình bất lực, và “thua” trẻ. Khi không còn cách nào để giải quyết vấn đề với con nữa người ta liền dùng “roi” xem như đó là cách hữu hiệu.

Các nhà tâm lý cũng khuyến cáo cần phải bình tĩnh trong khi dạy trẻ, mặc dù đây là điều không hề đơn giản. Ví như đi làm về đã thấy đồ chơi của con vứt tanh bành trên sàn nhà, màu vẽ bê bết ra tường, mặt mũi bé lấm lem… khiến không ít bà mẹ ngao ngán. Mệt mỏi vì cả ngày bận rộn với công việc ở cơ quan, lại thêm việc bếp núc cho bữa chiều, giờ lại cả việc các ông con vẽ ra khắp nhà thế này thì ai bình tĩnh nổi, những lúc đó chỉ muốn nổi điên lên, cho chúng một trận.

Nhưng trong tình huống đó, các bà mẹ phải nghĩ tới “món quà” mà mình sẽ nhận sau này và nghĩ tới sự phát triển của con trong tương lai, có thể gọi con ra cho chúng thấy “sản phẩm” mà chúng bày biện, giải thích cho chúng hiểu rằng mẹ đang rất mệt và không có thời gian. Vì vậy con nên cất dọn đồ chơi thật ngăn nắp và lấy khăn lau những vết màu vẽ trên tường, xong tất cả hãy đi rửa tay vào ăn cơm. Sau đó mẹ đi làm việc của mẹ, để bé tự xoay sở công việc của bé, chỉ cần thỉnh thoảng để ý hay nhắc nhở bé là được. Tuyệt đối không nên thấy bày bừa thì dọn thay vì như vậy dễ gây tâm lý ỷ lại của trẻ. Với cách xử lý nhẹ nhàng dựa trên tinh thần “bình đẳng” sẽ giúp trẻ hình thành thói quen tự giác, dù cho việc trẻ làm ban đầu có thể không như ý, nhưng dạy cho trẻ về ý thức chịu trách nhiệm với việc mình gây ra. Quát mắng sẽ khiến trẻ sợ sệt. lén lút không dám nhìn mẹ, thậm chí lần sau trẻ không dám lấy đồ chơi ra chơi. Hay việc trẻ làm mất đồ dùng học tập nhiều lần cũng dễ khiến cha mẹ “giận quá mất khôn”. Nhưng theo các chuyên gia tâm lý, thì bạn nên dùng tình yêu thương để nhẹ nhàng chỉ cho trẻ biết việc không giữ gìn đồ dùng cá nhân là chưa trân trọng đồng tiền bố mẹ kiếm ra. Như thế cha mẹ đã tạo cho con một cơ hội sửa sai dù cho không phải ngay lập tức sẽ được luôn. Đặc biệt không nên vội vã kết luận rằng trẻ như thế là hư, là không thương bố mẹ…

Trên thực tế, người lớn dạy trẻ như thế nào ảnh hưởng rất lớn tới việc hình thành tính cách của trẻ sau này. Nếu bạn thường xuyên dùng đòn roi, hay nạt nộ để dạy bảo con thì rất dễ khiến trẻ hoặc lớn lên trong sợ hãi, nhút nhát, hoặc trở nên chai lỳ về cả thể xác lẫn tinh thần. Quan trọng hơn, khi bị người lớn đánh phạt, đứa trẻ dễ cho rằng hình phạt đó là chấp nhận được. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều thanh thiếu niên dùng bạo lực để tấn công những người họ ghét, họ cho là “hư” và cần được “dạy.”

Xưa cha ông ta có câu “thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi”, điều này xem ra không còn phù hợp trong thời điểm hiện nay, khi mà trẻ cần được phát triển một cách sáng tạo và độc lập. Việc áp đặt trẻ phải làm theo ý muốn của người lớn, yêu cầu trẻ răm rắp nghe lời cha mẹ đôi khi khiến chúng thụ động, bảo gì nghe nấy, không dám làm theo ý mình vì sợ làm sai, người lớn sẽ mắng mỏ. Yêu thương khiến trẻ tiếp nhận những điều dạy dỗ của cha mẹ theo cách “mưa dầm thấm lâu”, chúng hiểu vấn đề và nhận thức ra để thay đổi. Điều này cũng chứng tỏ bạn tôn trọng trẻ, đặt mình ở vị trí của chúng để thấu hiểu và giải quyết tình huống, kích thích tính tự giác và độc lập ở trẻ.

 Theo Tiêu Dùng Việt!

GD Star Rating
loading...
Dạy con bằng quyền lực hay yêu thương, 5.0 out of 5 based on 1 rating Tagged

Bạn đã đọc chưa?

Trả lời

Email của bạn sẽ không bị công bố công khai.Các trường bắt buộc phải nhập được đánh dấu *

*