Nghịch lý cung – cầu

Hiện ở nước ta đang tồn tại một nghịch lý đáng buồn là cử nhân, kỹ sư dôi thừa, thất nghiệp trong khi cần lao động nghề thì tuyển không ra. Đây chính là hệ quả của việc đào tạo không đáp ứng được nhu cầu, gây lãng phí lớn cho xã hội.

Hiện ở nước ta đang tồn tại một nghịch lý đáng buồn là cử nhân, kỹ sư dôi thừa, thất nghiệp trong khi cần lao động nghề thì tuyển không ra. (Ảnh Minh Họa)

Thừa thầy…

Cũng như nhiều sinh viên ra trường khác, Hồ Quang Huy Tốt nghiệp Khoa Kiến trúc-công trình, Trường Đại học Dân lập Phương Đông luôn mong muốn tìm được một việc làm đúng chuyên ngành đào tạo. Thế nhưng, đã được gần 1 năm ra trường với tấm bằng kĩ sư loại khá, Huy vẫn phải “hưởng lương” của bố mẹ.

Nói về những khó khăn trong thời gian tìm việc làm, Hồ Quang Huy chia sẻ: “Từ ngày ra trường đến nay, lúc nào tôi cũng canh cánh nỗi lo chưa có việc làm ổn định vì thế mỗi lần đọc báo hay vào các trang web giới thiệu việc làm, thấy doanh nghiệp nào tuyển vị trí đúng chuyên ngành tôi đều nộp hồ sơ nhưng chờ mãi vẫn không có hồi âm. Thậm chí, tôi nhờ hết bạn bè, người thân giới thiệu nhưng kết quả vẫn không hề khả quan. Hai tháng trước, tôi được giới thiệu vào một công ty bất động sản cũng thuộc loại lớn của Hà Nội. Sau khi vào tôi mới hiểu công ty này đang gặp rất nhiều khó khăn do “nợ xấu” quá lớn. Mặc dù lúc tuyển tôi vào vị trí thiết kế công trình nhưng sau khi được nhận tôi lại đi làm người đòi nợ. Chưa được một tháng thì tôi nghỉ việc”.

Đây là thực tế đáng buồn mà rất nhiều sinh viên tốt nghiệp đến nay đang phải đối mặt. Và đó cũng chính là vấn đề nhức nhối đối với toàn xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng. Trường hợp như Hồ Quang Huy trong một vài năm trở lại đây thực sự không hề thiếu. Vì theo một thống kê mới nhất của Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, hiện có khoảng 26,2% cử nhân, kỹ sư ra trường không có việc làm, 70,8% cử nhân, kỹ sư có việc làm nhưng trái ngành nghề và chỉ có 19% làm đúng ngành nghề được đào tạo. Tất nhiên đây là con số thống kê chưa chính xác vì thực tế con số này chắc chắn còn khác hơn nhiều.

Mặt khác, khoảng 20 năm trở lại đây có hàng trăm trường ĐH, CĐ, TC từ chính quy cho đến tư thục được mở ra. Việc xác định chỉ tiêu lại do các trường tự quyết định trên cơ sở số lượng giáo viên trong trường chứ không do Bộ quy định và hạn chế nên các trường chạy đua theo nhu cầu của thí sinh. Chính vì thực trạng này đã dẫn đến tình trạng tuyển sinh tràn lan, ồ ạt, gây nhiều bất cập. Một vài năm trở lại đây, sinh viên ngành kinh tế, tài chính – ngân hàng, quản trị kinh doanh ra trường được xem là “con cưng” của các cơ quan, doanh nghiệp. Thì nay, những sinh viên tốt nghiệp ngành này lại đang trì trật kiếm việc. Hoàng Lan, tốt nghiệp khoa Tài chính ngân hàng của Đại học Kinh tế quốc dân cách đây 2 năm, sau nhiều lần nộp đơn thi tuyển vào các ngân hàng thì giấc mộng ngày xưa của cô cũng tan biến. “Em thích vào làm ở các ngân hàng, lương vừa cao, môi trường làm việc lại rất lịch sự nhưng thi tuyển mãi em vẫn không thể chen chân được. Hiện em đang làm kế toán cho công ty máy ảnh Canon. Lương cũng khá nhưng em lại làm trái với ngành mình đã học”.

Tình trạng sinh viên ra trường thất nghiệp có số lượng rất lớn. (Ảnh Minh Họa)

Số lượng sinh viên thất nghiệp ngày càng tăng trong khi nhiều công ty, đặc biệt là các công ty liên doanh hay công ty có vốn đầu tư nước ngoài lại đang “khát” nhân viên là chuyện phổ biến hiện nay. Bất cập trong đào tạo của ngành giáo dục ngày càng bộ lộ rõ. Hiện các kỹ sư lành nghề, cử nhân chuyên ngành kĩ thuật vẫn còn thiếu trầm trọng đối với một nền kinh tế đang trên đường đi lên hiện đại hóa. Câu chuyện thiếu – thừa vẫn luôn là đề tài “nóng” đối với thị trường lao động của nước ta.

… Thiếu thợ

Hiện nhiều doanh nghiệp, công ty sản xuất vẫn đang ở trong tình trạng thiếu lao động. Tuy nhiên, hầu hết những doanh nghiệp này lại có nhu cầu tuyển lao động có tay nghề thuộc lao động phổ thông chứ không phải là những sinh viên tốt nghiệp đai học, cao đẳng. Theo một chủ doanh nghiệp may mặc ở Khu công nghiệp Hà Tây thì số lượng lao động không ổn định đang là khó khăn lớn nhất đối với hoạt động của công ty. “Đầu năm chúng tôi có nhiều đơn hàng số lượng lớn nhưng vẫn không dám nhận hết bởi lẽ đây cũng là thời điểm rất nhiều công nhân nghỉ việc, trong khi việc tuyển dụng không hề đơn giản. Chúng tôi thường xuyên phải đi lên các vùng Nam Định, Bắc Giang, Phú Thọ để tuyển nhân viên nhưng không phải lúc nào cũng tuyển được đúng số lượng.” – chủ doanh nghiệp may mặc chia sẻ.

Trên thực tế, các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực may mặc, giày dép, đồ gỗ… thường gặp rất nhiều khó khăn trong việc tuyển dụng. Nguyên nhân cũng bởi vì số lượng công nhân cần tuyển dụng thường đông, chủ yếu vẫn là cần sự tỉ mỉ, khéo léo của nữ nhưng thời gian làm việc của các đối tượng này thường không dài. Sau khi lập gia đình, lao động nữ thường có hướng tìm một công việc khác có mức lương cao hơn, ổn định hơn.

 Bên cạnh việc tuyển dụng những công nhân có trình độ phổ thông thì hiện nay, do nhu cầu ngày càng cao của sản xuất hiện đại nên nhu cầu tuyển dụng công nhân có tay nghề cao của các doanh nghiệp ngày càng lớn. Đặc biệt là các doanh nghiệp cơ khí, lắp ráp, xây dựng… Theo đánh giá của các chuyên gia nghiên cứu về thị trường lao động, hiện loại lao động này đang thiếu trầm trọng.

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, một trong những nguyên nhân dẫn đến việc bất hợp lý trên thị trường lao động hiện nay đó chính là việc phân luồng hướng nghiệp cho học sinh sau THCS, THPT của Bộ Giáo dục và Đào tạo có nhiều bất cập. Bên cạnh đó, nhận thức của người dân, nhà trường và xã hội đối với giáo dục nghề nghiệp chưa thật sự đúng đắn. Nhiều học sinh và gia đình không lượng được sức học của bản thân và điều kiện kinh tế gia đình để tìm con đường học nghề từ sớm, động cơ tham gia các lớp học nghề của học sinh bị lệch lạc.

Trước thực trạng trên, ngành Giáo dục đã đưa ra mục tiêu từ năm 2010 đến năm 2020 phải thu hút 30% học sinh tốt nghiệp THCS vào học TCCN và học nghề. Ông Hoàng Ngọc Vinh Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp cho hay: “Giải pháp có nhiều nhưng khó nhất là điều kiện để thực hiện giải pháp và quyết tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền và toàn xã hội. Cần phải đổi mới căn bản toàn diện giáo dục mà tái cơ cấu hệ thống giáo dục nghề nghiệp để hình thành lại hệ thống các trường trung học nghề, trung học kỹ thuật, liên thông lên các trường cao đẳng 2 năm và đổi mới quản lý nhà nước về giáo dục nghề nghiệp”.

Theo TDV

GD Star Rating
loading...
Nghịch lý cung - cầu, 5.0 out of 5 based on 1 rating

Bạn đã đọc chưa?

Trả lời

Email của bạn sẽ không bị công bố công khai.Các trường bắt buộc phải nhập được đánh dấu *

*